تبلیغات
سپهرنامه - مطالب تاریخ علم در ایران

نوشتارهای چاپ شده در ماهنامه پیام
دریا



"جلد کتاب تاریخچه دریانوردی
ایرانیان"


1 - خاقان دریا و PDF آن
2 - نبرد بوشهر
3 - نخستین آبراه میان خلیج فارس و دریای
مازندران
و PDF  آن
4 -
دریانوردی كه به مدار بدون باد
رسید
و PDF آن
5 - 
سفرنامه دریایی «هانون»
و «هیمیلكون» دریانورد ایرانی در سواحل
اروپا
 
6 - 
آبراهی كه ایرانیان در یونان
ساختند
     
7 -
دانش آب شناسی در ایران
باستان
و PDF آن   
8 -
چراغی بر فراز
دریاها
و PDF آن   
9 - 
توفان های موسمی
    
10 -
دریانوردان ایرانی در دوران
اسلامی
  
11 -
صنعت دریایی ایران در دوره افشاریه
و PDF آن
12 -  شیرین دریابانوی ایرانی و PDF  آن
13 -  
نبرد اروند و PDF
آن
14 - 
دوران رونق دریانوردی و PDF
آن 
15 - 
گردبادهای دریایی و PDF
  آن  
16 -  
غم نامه كشتی سلطنتی ایران در دریای خزر
و
PDF
آن 
17 -  
مشكلات فرا روی گردشگری دریایی كدامند؟ و PDF
آن
18 - 
دریانوردی ایران در دوران
اشكانیان
  و PDF آن (نبرد دریایی با روم)
19 - 
دریانوردی ایرانیان در زمان اشکانیان و PDF
آن (نبرد دریای مازندران) 
20 -
دریانوردی ایرانیان در دوران اشکانیان و PDF
آن (تجارت دریایی)
21 -
تیشتر(شوشتر) ایزد بانوی آب آفرین  و PDF  آن
22 -
پرورش آبزیان در دوران كهن و PDF
آن

23 - 
اقتدار دریایی پارس در دوران
ساسانیان

و
PDF 
آن

24 -
دریانوردی ایرانیان در دوران اشکانیان و
PDF آن (راه دریایی ابریشم)
25 -
ایرانیان؛ پیشگامان صنعت صید و پرورش مروارید
26 - بازرگانی دریایی ایرانیان با اروپا در دوران سامانیان 

27 - 

28 - 

29 - 

30 - 







 


  • آخرین ویرایش:یکشنبه 30 خرداد 1395
نظرات()   
   
سه شنبه 1 تیر 1395  09:03 ق.ظ

نوشتارهای چاپ شده در ماهنامه دانشمند



1394      

1393      

 1393      خرداد               «هانون»
 
1393       اردیبهشت        مروارید در ایران باستان

   
 
1392      بهمن
                سهم ایرانیان در اختراع پاپوش های برف پیمایی

 
1392      دی 
                داستان علمی تخیلی، شهر سیاهپوشان

 
1392      تیر 
                 جوشان سودمند

  1392      خرداد              
هیولای بلوچستان

  1392      اردیبهشت        
دریای پارس و افسانه های آن

  1392      فروردین           
دانش آب شناسی در ایران باستان


  1391   اسفند    ایرانیان پایه گذار پرورش ماهی

  1391 بهمن          خشابهای دریای پارس

  1391     دی

  1383 اردیبهشت             گرم آبخوست تهران

  1383     اردیبهشت             نقش رایانه در فناوری فضایی


                              نخستین دریانوردی که به مدار بدون باد رسید.


  1383 مرداد                   تیر سیاره فراموش شده


  1382   دی و بهمن            بررسی و مطالعه تغییرات هوای شهر تهران




  • آخرین ویرایش:یکشنبه 30 خرداد 1395
نظرات()   
   

نوشتارهای چاپ شده در ماهنامه اطلاعات علمی

1 - چرا تهران چنین گرم است؟


2 -  فروردین 1389        ماهی خانه، پرورش ماهی در ایران کهن.و PDF آن.
3 -  اسفند 1388         خودتان هواشناس شوید. و PDF آن.
4 -  خرداد 1388.          تاریخچه مهندسی، صنعت و دانش دریایی ایرانیان. وPDF. آن.
5 -  آبان 1389.             ماهی چگونه حرکت میکند؟ PDF  و گردش علمی در ایران (شوشتر) PDF.
6 -  تیر 1388.               نخستین دانشگاه علوم نظامی دریایی جهان و PDF آن 
7 -  تیر 1388.               ابرسرو ابرکوه و PDF  آن
8 -  اردیبهشت 1386.   جانوران افسانه ای دریای پارس و PDF  آن
9 -                   


  • آخرین ویرایش:یکشنبه 24 دی 1391
نظرات()   
   
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1391  01:59 ب.ظ


          1 - ماهنامه لذت فیزیک و PDF  آن.
          2 - فصلنامه دنیای اسب و PDF آن.

مدار بدون باد - عرض جغرافیایی اسب Horse Latitude جعفر سپهری مدرس دانشگاه جامع علمی‌کاربردی و مدرس دانشگاه آزاد اسلامی ایران     در هر دو سوی خط استوا در عرض جغرافیایی حدود 35-30 درجه شمالی و 30-25 درجه جنوبی كمربند پرفشاری قرار گرفته است كه یك دلیل خشك بودن این ناحیه و وجود صحراهایی همچون افریقا، كویر لوت، نوادا در نیمكره شمالی و كالاهاری و اتاماكا در نیمكره جنوبی وجود این كمربندهای پرفشار است. در اقیانوس‌ها هم این منطقه معروف به منطقه بدون باد معروف بوده، برای كشتی‌های بادبانی به منزله مانعی جهت دست‌یابی به سوی دیگر بوده است. دریانوردان و هواشناسان این منطقه را به نام عرض جغرافیایی اسب، Horse Latitude، می‌نامند.  بنا بر گفته‌های فرهنگ‌های Americana و Britannica وجه تسمیه این نام یكی از سه صورت زیر است. ·        كشتی‌هایی كه از دریای كاراییب، فراورده‌های منطقه به ویژه اسب  را به نیوانگلند  می‌بردند، به دلیل نبود باد و به پایان رسیدن علوفه، اسب‌ها را در آب می‌ریختند و پیكرهای شناور و بیجان اسبان وجه تسمیه این منطقه بوده است. ·        به دلیل فراوانی و پرورش اسب این منطقه به این نام معروف شده است. ·        دریانوردان اسپانیایی می‌گفته‌اند كه، بادهای این ناحیه همچون یك مادیان، پیش‌بینی‌ناپذیرند.   اما با توجه و مطالعه در كتاب تاریخ هردوت و برداشت جورج سارتون در كتاب تاریخ علم، ترجمه استاد احمد آرام،‌ اینجانب پیشنهاد زیر را مطرح می‌كنم: با توجه به روایت هردوت می‌توان پنداشت كه نخستین شخصی كه به این مدار بدون باد رسید و آن را كشف كرد، ساتاسپ، دریانورد ایرانی بوده است. معنای لغوی واژه ساتاسپ، دارنده یكصد اسب است و پسوند اسب در بسیاری از نام‌های ایران باستان، از جمله، ویشتاسپ، گشتاسپ، جاماسب، بیوراسپ و ... به چشم می‌‌آید.  پس از یورش بیگانگان، بسیاری از نوشته‌ها و نوشتارهای دانشمندان ایران، دستخوش نابودی گشت. اما این سفر دریایی شگفت‌انگیز و منطقه بدون باد، همواره در اندیشه و پندار دریانوردان، در هفت دریا، برجای مانده بوده است. اینچنین می‌توان انگاشت كه دریانوردان این منطقه را به یاد كاشف و دریانورد ایرانی، منطقه ساتاسپ، می‌نامیده‌اند. این نام می‌توانسته از طریق اندلس مسلمان، به اسپانیا و به تمامی اروپا نفوذ كرده و سرانجام در دوران اقتدار دریایی اروپاییان، به ویژه انگلیسی‌ها، این منطقه با توجه به وجود واژه اسب horse در ریشه لغوی آن، به نام مدار اسبی و یا عرض جغرافیایی اسب؛ Horse Latitude، نامگذاری شده باشد.   ساتاسپ   به گفته هرودوت، در زمان فرمانروایی خشایارشا، ساتاسپ، خواهرزاده داریوش بزرگ، به اعدام محكوم شد. مادر ساتاسپ از خشایارشا خواهش كرد تا مجازات او را تغییر دهند و به مجازاتی كه به گفته او سنگین‌تر از مرگ بود، محكوم كنند: متن هرودوت: "و او را مامور سازند تا دور افریقا بگردد و به خلیج عربستان (دریای سرخ) بازگردد. خشایارشا این را پذیرفت و ساتاسپ به مصر رفت، از مصریان كشتی و جاشو گرفت و بادبان‌ها را بر افراشت و از ستون‌های هركول (جبل‌الطارق) گذشت. چون این ستون‌ها را پشت سر گذاشت و دماغه افریقایی سولئیس (راس‌الحدیق، عرض جغرافیایی 32 درجه و 40 دقیقه شمالی) را دور زد، به سوی جنوب به‌راه افتاد. ولی پس از آنكه چند ماهی بر دریا پیش رفت و هنوز راه درازی در پیش رو داشت، بازگشت و به سوی مصر رهسپار گردید. پس از آن به نزد خشایارشا رفت و سرگذشت خود را نقل كرد و گفت كه در آن هنگام كه در دورترین فاصله بوده است، مردمی كوتاه قد را دیده كه با برگ خرما پوشاك خود را می‌ساختند، و هرگاه كه وی و مردانش به ساحل نزدیك می‌شدند آن مردم از شهر خود به كوه می‌گریختند. وی و مردانش چون به خشكی پیاده می‌شدند، آنچنان كه رسم ایرانیان است، هیچ بی‌عدالتی و نادرستی نكردند. علت اینكه مسافرت به دور افریقا را به پایان نرساند، بنا به گفته خود وی آن بوده است كه به جایی رسیده بودند كه دیگر كشتی رو به جلو نمی‌رفته و بر جای خود متوقف مانده بوده است."   این سفر كه در زمان خود بسیار اعجاب‌انگیز بوده‌است و با كاوش‌های فضایی دهه 60 برابری می‌كند پرسش‌های زیر را مطرح می‌سازد: ساتاسپ در كرانه غربی افریقا تا چه حد پیش رفته است؟ پس از گذر از سولئیس وی مدت چند ماه پیش‌راند تا به جایی‌كه كشتی دیگر پیش نمی‌رفت و بر‌جای متوقف ماند رسید. آیا وی به راستی به منطقه بی‌باد استوایی، هم عرض با دماغه سبز (Cape Verde) رسیده بود، یا اینكه بادهای گرم و جریان دریایی رو به شمال در سواحل گینه مانع این كار شده بود؟ آیا عرض جغرافیایی بدون باد Horse Latitude  مانع از پیشروی وی شد؟ با توجه به حركـت‌های چندگانه محور زمین (رقص محوری، چرخه میلانكویچ، ...) و دگرگونی‌های آب و هوایی و اقلیمی، در 2500 سال پیش، این مدار به طور دقیق در چه عرض جغرافیایی قرار داشته است؟ و آیا برای Horse Latitude نام پارسی ساتاسپ ( دارنده یكصد اسب) كه واژه اسب را هم در خود مستتر دارد، برای جایگزینی از هر نظر مناسب‌تر و شایسته‌تر از عرض جغرافیایی اسب نیست؟     ماخذ مورد استفاده: تاریخ علم جورج سارتن  


  • آخرین ویرایش:پنجشنبه 21 اردیبهشت 1391
نظرات()